Karadağ'a Taşındıktan Sonra İlk 30 Gün: Adres Kaydı, Faturalar ve Ev Kurulumu

Karadağ'a vardığınızda saat işlemeye başlar. Yabancılar Kanunu'na göre kaldığınız yere ulaştıktan sonra 24 saat içinde adres kaydınızı (prijava boravišta) polise bildirmeniz gerekir. Sonrasında sıra elektrik ve su aboneliğinin devrine, internete, evin fiziksel kurulumuna gelir. Aşağıda bu otuz günü, gerçek belge adları ve gerçek sürtünme noktalarıyla sırayla anlatıyorum.

İlk 24–48 saat: adres kaydı

Prijava boravišta, "ben Karadağ'da şu adreste kalıyorum" beyanıdır. Oturma izninin yerine geçmez; oturma izni dosyasının önünde duran ilk kapıdır.

Kimin yapacağı, nerede kaldığınıza göre değişir ve yeni gelenlerin en sık düştüğü tuzak tam burada.

Bir konaklama sağlayıcısında kalıyorsanız (otel, apart, kayıtlı turistik faaliyeti olan kiralık daire işletmecisi), kaydı yapmak sizin değil sağlayıcının yükümlülüğüdür ve onun süresi daha da kısadır: 12 saat. Sizin tek sorumluluğunuz pasaport bilgilerinizi ona vermek. Kayıt genelde elektronik sistem üzerinden iletilir; teknik imkânı yoksa yerel turizm örgütü (LTO) üzerinden ya da doğrudan polise yazılı formla gider.

Kendi evinizde veya doğrudan sahibinden kiraladığınız bir dairede kalıyorsanız, iş sizde. Polise şahsen gider ya da bulunduğunuz yerin turizm örgütü aracılığıyla kaydı yaptırırsınız. Kullanılan resmî form Obrazac 1 — Prijava i odjava boravka'dır. Yanınıza pasaportunuzu ve konaklama dayanağınızı (kira sözleşmesi veya tapu belgesi, list nepokretnosti) alın.

Sürtünme şurada başlıyor. Ev sahibi "ben hallederim" dediği için rahat olan çok kişi var. Ama daire kayıtlı bir turistik konaklama birimi değilse, ev sahibi hukuken "konaklama sağlayıcısı" sayılmayabilir; o zaman yükümlülük sizde kalır ve idari para cezası da size kesilir. Vardığınız gün ev sahibinize tek bir soru sorun: "Prijavu si već predao?" Yani "kaydı verdin mi?" Cevap net değilse ertesi sabah polise kendiniz gidin.

Ülke içinde başka bir yere 24 saatten uzun süreli taşınırsanız kayıt yeniden yapılır. Ayrılırken de odjava (kayıt silme) söz konusudur; prijavada belirtilen süre zaten dolmuşsa ayrıca odjava gerekmez.

Güncel prosedürü ve süreleri doğrulamak için resmî kaynak: Karadağ İçişleri Bakanlığı — yabancılar sayfası. Yabancılar Kanunu'nun tam metni paragraf.me üzerinden okunabilir. Kanun 31.12.2025'te değişti; madde numaraları ve ceza tutarları kaymış olabilir, güncel rakamı bu iki kaynaktan teyit edin.

Adres kaydı ile oturma izni dosyası nasıl bağlanıyor

Kısa bilgilendirme, bu bir hukuki tavsiye değil:

Aracı danışmanlık firmalarının anlatımı ve uygulamadaki yaygın sıralama, yapılmış bir adres kaydının süreli oturma izni (privremeni boravak) dosyasından önce geldiği yönünde. Bunu MUP'un kendi metninde tek cümlelik bir hüküm olarak doğrulayamadım, o yüzden kendi dosyanız için başvuru anında polisten teyit alın. Pratikte sıralama şöyle işliyor: önce ülkeye giriş, sonra prijava boravišta, sonra oturma izni dosyası.

Dosyada istenenler gov.me'nin yabancılar bilgilendirme sayfasında sıralanıyor: geçerli pasaport (izin süresinden en az 3 ay uzun geçerli), konaklama kanıtı, geçim kanıtı, sağlık sigortası, menşe ülkeden adli sicil belgesi ve Karadağ'daki bir sağlık kuruluşundan alınan sağlık raporu. Belgeler orijinal ya da onaylı kopya olarak, yeminli tercüman onaylı Karadağca çeviriyle sunuluyor. İdari harçlar da var: çalışma temelli izinde verilişi 60 EUR, uzatma 30 EUR (gov.me — yabancılar için bilgiler).

Buradan çıkan pratik sonuç şu: pasaport ve konaklama kanıtı her iki işlemde de kullanılıyor. Kira sözleşmenizin bir nüshasını fazladan yaptırın, tapu belgeniz varsa list nepokretnosti'yi altı aydan eski olmayacak şekilde tazeleyin. Bir kez toparlayıp iki kez kullanırsınız.

2025 sonunda yürürlüğe giren yeni Yabancılar Kanunu ile şartlar ve süreler değişti. Her dosya farklıdır; başvurunuza özel durumu ve güncel mevzuatı bir avukata doğrulatın. Süreci uçtan uca anlatan bir kaynak arıyorsanız RoNa Legal'in Karadağ oturma izni sayfası başlangıç noktası olabilir.

İlk hafta: elektrik, su, internet

Elektrik (EPCG)

Elektrik tek elden yürüyor: Elektroprivreda Crne Gore. Aboneliği kendi adınıza almak promjena imena kupca denen işlem. Ev sahibiyseniz mülkiyet dayanağı (list nepokretnosti veya kupoprodajni ugovor) gerekiyor; birden fazla hissedar varsa diğerlerinin noter onaylı muvafakati isteniyor.

Kiracıysanız senaryo değişiyor. Mülk sahibi Elektrik Tedarik Sözleşmesini size geçici olarak devredebiliyor; fatura ödeme yükümlülüğü böylece size geçiyor. Bunu kira sözleşmesini imzalarken konuşun, taşındıktan bir ay sonra değil.

Başvuru bölge merkezlerine e-postayla yapılabiliyor. Sahil şeridi (Bar, Budva, Tivat, Kotor, Herceg Novi, Ulcinj) `snabdijevanje.bar@epcg.com` adresine, Podgorica çevresi `snabdijevanje.pg@epcg.com` adresine bağlı; ücretsiz hat 19100. Yaygın anlatım, talebe yaklaşık 15 gün içinde dönüş yapıldığı ve ardından sözleşmenin imzalandığı yönünde. Şunu açıkça yazayım: EPCG'nin bu prosedür sayfalarına doğrudan link vererek doğrulayamadım, adresler ve süre birden fazla ikincil kaynaktan derlendi. Kendi başvurunuzdan önce 19100'ü arayıp bölge merkezinizin güncel adresini ve süresini teyit edin.

Bir detay faturanızı gerçekten etkiliyor. Sistem çift tarifeli: VT (yüksek) ve MT (düşük) tarife var. Düşük tarife hafta içi kışın 23:00–07:00, yazın 24:00–08:00 aralığında geçerli; pazar günü ise 00:00–24:00 tamamen düşük tarife. Cumartesi bu kapsamda değil. Bulaşık makinesini, çamaşırı, boyleri buna göre kaydırmak somut para demek. kWh fiyatı dönemsel olarak değişiyor; güncel tarifeyi EPCG'nin fiyat sayfasından teyit edin.

Su

Burada tek bir "Karadağ prosedürü" yok. Su ve çöp hizmetleri belediye bazlı; her belediyenin ayrı işletmesi, ayrı formu var. Suda farkı görmek için iki örnek:

Podgorica (Vodovod i kanalizacija Podgorica): Zahtjev za promjenu imena korisnika usluga formu doldurulur; ekine 6 aydan eski olmayan list nepokretnosti ya da satış sözleşmesi, artı kimlik kopyası konur. Kira sözleşmesi de kabul edilen dayanaklar arasında, yani kiracı faturayı kendi adına alabiliyor. Başvuru anında suyun borcu kapatılmış olmalı ve formda hanede kaç kişinin yaşayacağı belirtiliyor; fatura buna göre hesaplanıyor. Belge tamsa süreç birkaç günde bitiyor. Formlar: vikpg.me/me/korisnici/obrasci.

Budva (Vodovod i kanalizacija Budva): Form adı bile farklı, Zahtjev za promjenu nosioca prava korišćenja usluga. Formda devir dayanağı olarak miras, bağış sözleşmesi ve satış sayılıyor; kira sözleşmesi bir dayanak olarak listelenmiyor. Ayrıca eski kullanıcının şifresi (šifra korisnika) ve su sayacı numarası (broj vodomjera) isteniyor. Bunları ev sahibinden eski bir faturanın üzerinden alın, yoksa formu dolduramazsınız. Site: vodovodbudva.me.

Podgorica'da işleyen bir yöntem Budva'da işlemeyebilir. Kendi belediyenizin vodovod'una sormadan hiçbir şey varsaymayın.

İnternet ve hat

Üç operatör var: Crnogorski Telekom, One Crna Gora ve m:tel. Ön ödemeli (prepaid) hat kaydı yıllardır zorunlu; dayanağı elektronik haberleşme düzenleyicisinin (EKIP) kullanıcı kayıt kuralları ve üç operatör de uygulamak durumunda. Balkan ülkeleri ve AB vatandaşları kimlik kartı veya pasaportla kayıt olabiliyor; diğer ülke vatandaşları için pasaport zorunlu. Yani Türk pasaportuyla gidiyorsunuz.

Faturalı hat ve ev interneti daha bulanık. Operatörlerin genel şartlarında "boravak kartı şart" diye net bir hüküm yok; pratikte bazı şubeler ek belge (oturum kartı, yerel banka hesabı) isteyebiliyor. Şubeye gitmeden önce arayın. İlk haftayı prepaid mobil internetle geçirip ev internetini oturum kartınız çıktıktan sonra bağlatmak, çoğu kişi için daha az yıpratıcı bir sıra.

İlk ay: evin fiziksel kurulumu ve kış gerçeği

Yaz ortasında taşınan biri klimayı serinlemek için açar ve kışın ne olacağını düşünmez. Oysa MONSTAT'ın 2024 verilerine göre Budva'da hanehalkı enerji tüketiminin %90,3'ü elektrik; Herceg Novi'de %79,0, Tivat'ta %77,5, Kotor'da %77,2, Bar'da %69,1. Kuzey belediyelerinde ise tüketimin %80'inden fazlası yakacak odun. (MONSTAT, 30.09.2025 yayını)

Bunun günlük hayattaki karşılığı, sahilde "ısıtma"nın pratikte "klima" demesi. Sahil evlerinin çoğunda kombi, radyatör, merkezi sistem yok; kışın tek ısı kaynağınız duvardaki o klima. İlk ayda yapılacak iş listesi de buradan çıkıyor:

• Klimanın ısıtma modunu yazın test edin. Kışın soğuk üfleyen bir üniteyi ocak ayında keşfetmek en kötü senaryo.
• Gaz ya da elektrikli boyler varsa yaşını ve kaçak yapıp yapmadığını kontrol ettirin.
• Nem ve su izolasyonu. Bir expat forumunda Boka Körfezi'nde mülkü olan bir kullanıcı, kış yağmurlarından sonra beklenmedik iç nem, teras drenajı taşması, cephe ve çatı sorunları yaşadığını, üstelik bunun yeni binalarda da görüldüğünü anlatıyor (expat.com tartışması). Yazın kuru görünen bir duvar, kasımda değişebilir.
• Boya, tesisat, mobilya montajı: sırayı bozmayın. Elektrik ve su tesisatına dokunulacaksa boya en sona kalır.

Henüz kalıcı bir ev bakıyor, kiradan mülke geçmeyi düşünüyorsanız fiyat aralığını görmek için Fijaka'nın satılık emlak ilanlarına bakabilirsiniz; ev kurulumu kararlarının bir kısmı zaten "kalıcı mıyım" sorusuna bağlı.

Usta bulmak: yabancının asıl duvara tosladığı yer

Karadağ'da iş hâlâ büyük ölçüde kişisel ilişkiler ve yerinde bulunma üzerinden yürüyor. Aynı expat forumu tartışmasında mülk sahibi, asıl derdinin fiyat değil koordinasyon olduğunu yazıyor: küçük bir sızıntı ya da kaçırılmış bir bakım ziyareti, ülke dışındaysanız haftalarca sürecek bir yazışmaya dönüşebiliyor. Karadağ'da yaşayan bir blog yazarı da bir tadilat için proje yöneticilerinden teklif almanın iki ayı aştığını, bazı e-postalarının hiç yanıtlanmadığını anlatıyor (montenegrogirl.com). İkisi de tek tek anlatı, istatistik değil; ama tanıdık geliyorsa sebebi var. Buna bir de dil ekleyin: elektrikçiyle Karadağca pazarlık etmek yeni gelen biri için gerçekçi değil.

Glatko bu boşluk için var. 15 Temmuz 2026 itibarıyla platformda 41 doğrulanmış usta kayıtlı. Bu bir piyasa istatistiği değil, Glatko'nun kendi veritabanı; dürüst olalım, sayı küçük ve büyümeye devam ediyor. Türk okur için içindeki bir detay yine de doğrudan işe yarıyor:

• 16 usta Türkçe konuşuyor. (Sırpça 24, İngilizce 24, Karadağca 22, Rusça 5, Almanca 3.)
• Şehir dağılımı: Podgorica 15, Budva 13, Bar 4, Kotor 3, Herceg Novi 3, Tivat 2, Berane 1. Kuzeyde ve iç kesimlerde kapsama hâlâ ince.
• Medyan deneyim: 10 yıl.
• 41 ustanın 22'si ücret beyan ediyor; beyan edenlerin saatlik alt sınırının medyanı 20 EUR. Bu rakam piyasanın ortalaması değil, sadece platformda fiyatını açıkça yazanların medyanı. Yine de "hangi mertebede konuşuyoruz" sorusuna bir cevap veriyor.

Usta ararken, kaynağı ne olursa olsun, üç şeyi baştan isteyin: yazılı bir teklif (kalem kalem, malzeme dahil mi hariç mi), işin başlama ve bitiş tarihi, ödeme takvimi. Sözlü mutabakat, yaz sonunda "sen öyle dememiştin" tartışmasına dönüşüyor.

İşinizi tarif edip birden fazla ustadan teklif almak isterseniz Glatko'da ücretsiz iş talebi oluşturabilirsiniz; talebiniz, o kategoride ve şehirde çalışan doğrulanmış ustalara gider.