Karadağ'da kripto varlıkla 2026'da gerçekten ne yapılıyor, ne yapılamıyor

31 Temmuz 2026'da Karadağ Sermaye Piyasası Komisyonu (Komisija za tržište kapitala) 195. oturumunda Artenx d.o.o. Podgorica'yı Registar pružalaca usluga povezanih sa kriptoimovinom'a, yani kripto varlık hizmet sağlayıcıları siciline ilk kayıt olarak işledi. Komisyon'un aynı gün yayımladığı duyuru tek bir şirket adı ve tek bir kanun maddesi içeriyor: Kara Para Aklama ve Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Kanunu, madde 40a, fıkra 4. Sicilin sayfasında 9 Eylül 2026 itibarıyla hâlâ tek isim var.

Bu sicilin ne olmadığını baştan söylemek gerekiyor. Bir lisans değil; sermaye şartı yok; banka ya da yatırım şirketi denetimine benzer bir ihtiyati gözetim getirmiyor. AB'nin MiCA tüzüğünün Karadağ karşılığı da değil; Karadağ AB üyesi olmadığı için buradaki kayıt AB müşterisine hizmet hakkı vermiyor. Sicil, Mart 2025'te değişen kanunun kripto hizmetlerini "yükümlü kurum" (obveznik) saymasının idari sonucu: bu işi yapan Komisyon'un listesine girsin ve bir uyum görevlisi atasın.

Türkiye'den bakınca bu haber üç tip okuru ilgilendiriyor: elinde kripto varlık olup Budva'da ya da Bar'da daire almak isteyen; kripto şirketini Karadağ'a taşımayı düşünen; ve sadece euroya çevirdiği parayı bir Karadağ bankasına yatırmak isteyen. Kanun bu dört fiile (daire almak, şirket kurmak, hesap açmak, hizmet sunmak) farklı davranıyor. Sırayla.

Daire almak: sözleşme euro, kripto sadece kaynak

Karadağ'da tapu devrinde "kriptoyla ödeme" diye bir hukuki işlem yok. Noter huzurunda imzalanan satış sözleşmesi (kupoprodajni ugovor) euro cinsinden düzenlenir, devir vergisi euro üzerinden hesaplanır ve satıcıya para banka hesabından gider. Kripto bu zincirde ödeme aracı değil, paranın kaynağıdır. RoNa Legal'in 26 Ağustos 2026'da güncellenen kriptoyla gayrimenkul alımındaki gri alanlar yazısı akışı şöyle tarif ediyor: varlık önce sicile kayıtlı bir sağlayıcıda euroya çevrilir, euro alıcının kendi banka hesabına iner, oradan "emlak alım bedeli" açıklamasıyla SEPA transferi yapılır.

Yeni gelen için asıl sürtünme dönüşüm adımında. Türkiye'deki borsanızdan doğrudan Karadağ'daki bankaya euro gönderemezsiniz; banka gelen paranın hangi platformdan ve hangi işlemle oluştuğunu soracak. Kaynak kanıtı olarak maaş bordrosu ya da işlem geçmişi dökümü gibi belgeler isteniyor; kanıtlanamayan kaynak, aynı yazıya göre işlemin bloke edilmesi ve şüpheli işlem bildirimi demek.

Noter tarafında ikinci bir filtre var. Noter kanun karşısında kendisi de yükümlü kurum; bedelin kimden, hangi hesaptan geldiğini raporlamak zorunda. Sözleşmedeki bedelle bankadan geçen tutar örtüşmüyorsa bu, tapu kesinleştikten sonra da sizi takip eden bir hukuki risk olarak kalır. Daireyi aldıktan sonra tadilat için Glatko üzerinden ustalardan teklif almak kolay; o aşamaya gelmeden önce paranın izinin düzgün kurulmuş olması gerekiyor.

Kendi cüzdanınıza taşırken 1.000 € eşiği

Alım öncesinde çoğu kişi varlığını borsadan kendi donanım cüzdanına, oradan da sağlayıcıya taşır. Kanunun 40f maddesinin 8. fıkrası, 1.000 €'yu aşan her transferde sağlayıcıya karşı taraftaki adresin gerçekten gönderene ait olup olmadığını değerlendirme yükümlülüğü yüklüyor; 11. fıkra ise değerlendirme yapılamıyorsa transferin hiç başlatılmamasını emrediyor. RoNa'nın 5 Eylül 2026 tarihli kendi cüzdanına kripto taşırken ne olur yazısı (İngilizce; Türkçe karşılığı henüz yok) bunun uygulamada imzalı mesaj, cüzdan ekran görüntüsü ya da küçük bir doğrulama transferi talebi olarak karşınıza çıkacağını anlatıyor. Aynı kanuna göre kripto transferinde müşteri tanıma eşiği de 1.000 €; geleneksel işlemlerdeki 10.000 € eşiğinin onda biri.

Şirket kurmak kolaylaştı, kripto şirketinin vergisi hâlâ yazılmadı

1 Ocak 2026'da yürürlüğe giren yeni Şirketler Kanunu ile d.o.o. kurmak kâğıt üzerinde hiç bu kadar basit olmamıştı: 1 € sermaye, eksiksiz dosyada 3 iş günü içinde tescil, elektronik kuruluş imkânı. RoNa'nın 20 Ağustos 2026 tarihli avukatla mı aracıyla mı şirket kurulur yazısı elektronik kuruluşta noterin kimlik doğrulamasını video üzerinden yaptığını ve belgelerin nitelikli e-imzayla imzalandığını anlatıyor. Pratikte ise yabancı e-imza kabul görmüyor: Maliye Bakanlığı Temmuz 2026 kamu istişaresinde yabancı nitelikli elektronik imzayı portalda tanımayı reddetti (RoNa'nın kuruluş hizmeti sayfasındaki not). Türkiye'den kuran biri için yol hâlâ vekâletle kuruluş.

Kuruluş kolay; zor olan bu şirkete "kripto" faaliyet konusu yazdıktan sonrası. Kurumlar vergisi kademeleri belli: 100.000 €'ya kadar %9, 100.000 ile 1.500.000 € arası %12, üstü %15 (Kurumlar Vergisi Kanunu madde 28). Ama kanun kripto kelimesini hiç kullanmıyor. Kripto kazancının 21. madde anlamında sermaye kazancı sayılıp sayılmayacağı, dolayısıyla 9a maddesiyle matrah dışına çıkıp çıkmayacağı, vergi dairesinin kamuya açıkladığı bir görüş değil. KDV kanununun 27. maddesindeki muafiyet listesi kapalı ve kriptoyu içermiyor; satışın KDV doğurup doğurmadığına dair Karadağ'da yayımlanmış bir rehber yok. Bunlar RoNa'nın 22 Ağustos 2026 tarihli İngilizce vergi yazısında gerekçeleriyle duruyor; pratik sonuç, muhasebecinizin IFRS sınıflandırmasının (IAS 38 maddi olmayan varlık mı, IAS 2 stok mu) vergi yükünüzü kanun metninden çok belirleyeceği.

Banka hesabı: euroyu kabul edecek şubeyi bulmak

Kripto bağlantısı olan bir dosya için Karadağ bankacılığı 2026'da iki ayrı kapı: daire alımı için kişisel hesap, kripto d.o.o. için şirket hesabı. İkisi de aynı duvara çarpıyor. RoNa'nın 26 Ağustos 2026'da güncellenen banka banka hesap açma stratejisi yazısı kripto varlık işlemlerinin bankaların yüksek riskli sektör listesinde durduğunu ve dosyada kripto geçtiği anda ek incelemenin başladığını yazıyor. Süreler bankaya göre 2 ile 6 hafta arasında değişiyor: Hipotekarna ve Lovćen 2 ile 3, NLB 2 ile 4, Ziraat Bank Montenegro 3 ile 5, CKB (OTP) 3 ile 6, Erste 4 ile 6 hafta. Wise ya da Revolut hesabı vergi dairesi (Poreska uprava) için Karadağ IBAN'ının yerini tutmuyor.

Şirket hesabında ret sebebi bankanın tutumu değil, kanun. 53c maddesi, kripto ilişkili bir müşteriyle hesap ilişkisi kurmadan önce bankaya güçlendirilmiş inceleme ve üst yönetim onayı şartı koyuyor; 40f maddesi ("travel rule", transfer verisinin işlemle birlikte gitmesi kuralı) bankanın sizin uyum altyapınızı görmek istemesinin gerekçesi. RoNa'nın 20 Ağustos 2026 tarihli İngilizce bankacılık yazısı bankaya götürülecek dosyayı sayıyor: sicil kaydı ve hizmet kapsamı, uyum görevlisinin kimliği, iç uyum politikaları, travel rule uygulamasının teknik tarifi, kendi cüzdan politikanız, müşteri varlıklarına erişim beyanı. Dosyayı banka istemeden önce hazırlamak haftalar kazandırıyor.

Hizmet sunmak: sicile kayıt, sonra yükümlü kurum hayatı

Kanunun 40a maddesi sicile kayıt olmadan hizmet sunmayı yasaklıyor; kayıt faaliyete başlamadan önce alınıyor. Kapsam on hizmet türü: saklama, işlem platformu işletmek, itibari para karşılığı değişim, başka kripto varlık karşılığı değişim, müşteri adına emir icrası, plasman, emir alma ve iletme, danışmanlık, portföy yönetimi ve transfer hizmeti. RoNa'nın 20 Ağustos 2026 tarihli sicilin açılışını madde madde okuyan yazısı (İngilizce) 40e maddesinin "Karadağ'da hizmet" tanımını nasıl genişlettiğini gösteriyor: Karadağ mukimlerine pazarlama yapmak, .me uzantılı alan adı kullanmak ya da bu kitleyi hedefleyen bir dağıtım kanalı, merkeziniz Podgorica'da olmasa bile sizi kapsama alıyor.

Dosya için 40b maddesi şunları istiyor:

• şirketin ve yöneticilerin kimlik bilgileri;
• kanunun 69. maddesine göre atanmış, şirkette çalışan bir uyum görevlisinin (ovlašćeno lice) atama belgesi;
• yöneticiler, gerçek faydalanıcılar ve yönetim organı üyeleri için 40r maddesine göre itibar belgeleri;
• pazarlama yaklaşımını da içeren bir iş planı.

Sürelere gelince, Komisyon'un sicil sayfası ne süre ne harç yayımlıyor; sadece kayıtlı şirketi listeliyor. RoNa Legal'in fintech ve kripto lisanslama sayfası genel idari usulü esas alıyor: 30 gün, bir kez uzatılabilir. Aynı sayfa AB'de MiCA geçiş rejiminin 1 Temmuz 2026'da bittiğini not ediyor; AB müşterisine hizmet vermek isteyen bir şirket için Karadağ kaydı bunun yerine geçmiyor.

Kayıt, kanunun deyimiyle yükümlü kurum olmanın başlangıcı. Sonrasında müşteri tanıma, 1.000 € eşiği, şüpheli işlem bildirimi ve Komisyon denetimi geliyor; 40c maddesi uyumsuzlukta kaydın devre dışı bırakılmasına izin veriyor. RoNa'nın Ağustos yazısı 40a'ya bağlı bir ceza hükmü bulamadığını açıkça yazıyor; kayıtsız çalışmanın yaptırımı kanunun genel ceza hükümlerinde mi, yoksa henüz yazılmamış mı, bugün itibarıyla net değil.

Sicilin resmî kaynağı Komisyon'un kendi sayfası: Registar pružalaca usluga povezanih sa kriptoimovinom. Sayfa yalnızca kayıtlı şirketi, Komisyon'un Podgorica Kralja Nikole 27a adresini ve telefonunu veriyor; başvuru formu, harç ya da süre yayımlanmış değil.

Türkiye tarafı kapanmıyor: CRS ve CFC

Karadağ'a taşınan kripto Türkiye'de görünmez olmuyor. Karadağ 2023'ten beri CRS (ortak raporlama standardı) ağında; Karadağ'daki banka hesabınız Türk vergi idaresine otomatik raporlanıyor. Türkiye'nin kontrol edilen yabancı kurum kuralı da bir Karadağ d.o.o.'sunda %50 kontrol, %25 pasif gelir payı ve %10'un altında efektif vergi bir araya gelince şirketin kârını Türkiye'de vergilendirebiliyor; kripto alım satım kârının pasif gelir sayılıp sayılmayacağı ayrı bir tartışma. Bu dört başlığın her birinde Türkiye ayağı da olduğu için iki hukuku birlikte okuyan biriyle çalışmak işe yarıyor. RoNa Legal, Kocaeli Barosu'na kayıtlı avukatların kurduğu, Budva ve İzmit ofislerinden Karadağ ve Türkiye hukuku üzerine çalışan bir hukuk bürosu.

Tek bir coin taşımadan önce iki soru

Birincisi: dönüşümü kim yapacak? Komisyon'un sicilinde bugün tek şirket var; Türkiye'deki borsanızın Karadağ'da kayıtlı olmadığını varsayın. Dönüşümün hangi sağlayıcıda, hangi belge zinciriyle yapılacağı ve noterin önüne hangi kanıtla gidileceği, ilan bakmadan önce yazılı olarak netleşmeli.

İkincisi: euroyu hangi banka alacak? Şube adı, hesap türü ve bankanın isteyeceği kaynak belgeleri baştan belli olmadan yapılan bir dönüşüm, parayı Karadağ IBAN'ı olmayan bir ara hesapta bekletmek demek. Bu iki sorunun yazılı cevabı yoksa cüzdan olduğu yerde kalsın; Budva'daki daire ilanı bir hafta daha bekler.