Karadağ'da yat sahibi olmak: MNE bayrağı, charter, marina ücretleri ve kış

Karadağ yat sicilinin 12 Ağustos 2026 tarihli listesinde 576 tekne var. Kayıt işaretleri MNE 4'ten MNE 1277'ye uzanıyor; çağrı işaretleri 4O ile, MMSI numaraları 262 ile başlıyor. 576 teknenin 497'si, yani %86,3'ü yabancı sahipli: 193 Sırbistan, 112 Rusya, 79 Karadağ, 27 ABD, 21 Ukrayna. AB üyesi ülkelerden gelen sahip sayısı 41. Yaklaşık elli devletin vatandaşı Karadağ bayrağı altında tekne tutuyor.

İkinci el bir tekne almadan önce bu listeye bakmak akla yakın geliyor; sorun, listenin size söylemediği şeylerde. Sicil dökümünde teknenin boyu yok, tonajı yok, yapım yılı yok. Özel mi ticari mi kullanıldığı yok. Üzerinde ipotek ya da başka bir yük olup olmadığı yok. Kaydın hangi tarihte yapıldığı da yok. Liste "bu tekne Karadağ bayrağı taşıyor" cümlesini doğrular; "bu tekne temiz" cümlesini doğrulamaz.

Bu ayrımı sayılarla ortaya koyan metin, RoNa Legal'in 5 Eylül 2026'da yayımladığı ve sicil listesini ülke ülke, alan alan çözümleyen İngilizce inceleme. Satın alma öncesi için oradaki tavsiye kısa: sicil çıktısına değil, satıcıdan alacağınız mülkiyet zincirine, sigorta poliçesine ve varsa kredi sözleşmesine bakın. Sicilde görünmeyen yük, sözleşmede görünür.

Listenin kendisi kamuya açık. Deniz Güvenliği ve Liman Yönetimi İdaresi (Uprava pomorske sigurnosti i upravljanja lukama, kısaca UPSUL) sicile kayıtlı yatların dökümünü PDF olarak açık veri portalında yayımlıyor. Oradaki sürüm 3 Şubat 2025 tarihli; RoNa'nın saydığı 12 Ağustos 2026 sürümü daha yeni. İki tarih arasındaki boşluk, listenin düzenli değil aralıklı güncellendiğini gösteriyor; elinizdeki dökümün tarihine bakmadan sayı vermeyin.

Sicile kayıt: 7 metre eşiği, tek bayrak kuralı, 800.000 € teminat

Yılın ilk kararı bayrak. Karadağ sicili 7 metreden uzun tekneleri kabul ediyor; Karadağlı sahipler için kayıt zorunlu, yabancı sahipler için isteğe bağlı. Bir tekne aynı anda iki sicilde duramıyor: MNE işareti istiyorsanız önce eski sicilden silinme kararını getiriyorsunuz. Dosyada onaylı mülkiyet belgeleri (satış sözleşmesi ya da inşa sertifikası), silinme kararı ve en az 800.000 € teminatlı zorunlu sorumluluk sigortası poliçesi yer alıyor. Sahibin rızasıyla bareboat charter kaydı da mümkün. Bu şartların tamamı RoNa Legal'in Karadağ'da yat kaydı ve charter uyumu için hazırladığı İngilizce hizmet sayfasında sıralanıyor; Türkçe sürümü henüz yok.

Dosya Bar'a gidiyor. UPSUL'un yat teknik muayene ve sicil birimi (Odjeljenje za tehnički pregled jahti i Registar jahti) Bar'da, Maršala Tita 7 adresinde; idarenin gov.me üzerindeki kurumsal sayfası telefon ve e-posta veriyor. Teknik muayene ücretini ve kayıt belgesinin geçerlilik süresini burada vermiyorum: idarenin kendi sitesi pomorstvo.me, 9 Eylül 2026'da bir operatör filtresine takılıyordu ve rakamı doğrulayamadım. Bar'daki birimden ya da avukatınızdan alın.

İki şeyi baştan bilin. MNE bayrağı size oturma izni vermiyor; Karadağ'da yaşamak istiyorsanız yol yine mülk ya da şirket üzerinden geçiyor ve o yolun 2026 eşiklerini RoNa'nın yatırım ve oturum danışmanlığı sayfası anlatıyor. İkincisi, marinada "aldığınız" yer bir kullanım hakkı, mülkiyet değil; süresi dolduğunda tazminat da yok. Porto Montenegro'daki 481 bağlama yerinden birini satın aldığınızı söyleyen ilanı bu gözle okuyun.

Sezon: vinyet, onaylı liste ve dört kat kuralı

Tekne yabancı bayrakta kalacaksa (Türk bayrağı dahil) Karadağ sularında seyir için vinjeta (vinyet) alıyorsunuz. En fazla bir yıllık düzenleniyor ve tekne üzerinde görünür durması gerekiyor. Vinyeti Lučka kapetanija (liman başkanlığı) veriyor; aynı ofis mürettebat ve yolcu listesini onaylıyor. Yat Kanunu'nun 27. maddesi bu listeyi bağlayıcı yapıyor: onaylı listede adı olmayan kimse seyir hâlindeki yabancı bir yatta bulunamaz. Yeni bir misafir bindirmek için kalkıştan önce listeyi yeniden onaylatıyorsunuz. Özel kullanımdaki yabancı yatlar için bir de yıllık tavan var: vinyet yılı boyunca gemiye binen toplam kişi sayısı, teknenin belgelerindeki azami kişi sayısının dört katını aşamıyor.

Çıkış ayrıca işliyor. 31. maddeye göre kaptan önce sınır kontrolünü ve liste onayını tamamlıyor, ardından 24 saat içinde Karadağ sularını terk ediyor. Boka için bir kılavuz kaptan hükmü de var (m. 29); RoNa'nın okumasına göre 1.000 GT üstü yatlar ve yabancı yatlar için geçerli, aynı limana daha önce en az beş kez girmiş ve önceden izin almış kaptan muaf. Bu hükmün 12 metrelik bir tekneye pratikte nasıl uygulandığını Kotor'daki Kapetanija'ya sorun; ben iki farklı yorum duydum.

Bu maddelerin tamamını, yürürlükteki kanun künyesiyle birlikte (Resmî Gazete 46/07, değişiklikler 73/10 ve 40/11) RoNa Legal'in özel kullanımla ticari kullanımı ayıran kuralları madde madde döken yazısı veriyor. Yazıda vinyet ve yıllık ücretlerin kanundaki tutarlarının 2007 tarihli olduğu ve güncel rakamın teyit gerektirdiği açıkça söyleniyor; ben de o tutarları burada yazmıyorum.

Gemide bulunması gereken belgeler (Yat Kanunu m. 30, RoNa'nın dökümüne göre):

• Sicil kayıt belgesi
• Kaptanın ve mürettebatın yeterlilik belgeleri
• Üçüncü şahıs sorumluluk sigortası poliçesi
• Mülkiyet belgesi ya da sahibin verdiği vekâletname
• Charter yapılıyorsa charter kayıt defterinden çıktı
• Yabancı bayraklı teknede ek olarak vinyet ve onaylı mürettebat ve yolcu listesi

Bir misafirin parası ele geçtiği gün

Kanun ücretli kullanımı charter sayıyor. Arkadaşınızın "yakıt parası" diye elden verdiği tutarın nerede durduğunu kanun metni değil, iskeledeki denetimin yorumu belirliyor; gri alan geniş ve ceza sahibe kesiliyor. Charter'ı ancak Karadağ'da bu faaliyet için kayıtlı bir şirket ya da esnaf (preduzetnik) yürütebiliyor (m. 35). Teknenin yabancı bayrakta olması engel değil: yabancı bayraklı bir yat, Karadağ'da kayıtlı bir operatör aracılığıyla kiralanabiliyor. Operatör sahibi olmadığı bir tekneyi kiraya verdiğinde kanunun yüklediği bütün yükümlülükler operatöre geçiyor (m. 36); sahibin diğer mevzuattan doğan sorumluluğu ise sürüyor. Bareboat'ta yükü sözleşmeyle kiracı üstleniyor. Yabancı bayraklı charter yatları için ayrıca boy bandına göre yıllık bir ücret var (m. 37): 7 ile 12 metre, 12 ile 17 metre, 17 ile 24 metre ve 24 metre üstü.

Operatör olmak pratikte bir DOO kurmak demek. 1 Ocak 2026'da yürürlüğe giren Şirketler Kanunu ile sermaye 1 €, eksiksiz dosyada tescil 3 iş günü; kurucu Karadağ'da değilse dosya vekâletle yürüyor, çünkü Maliye Bakanlığı Temmuz 2026 itibarıyla yabancı nitelikli e-imzayı portalda kabul etmedi. Şirketin faaliyet kodunda yat kiralamanın bulunması ve tescil sonrası her değişikliğin 7 gün içinde bildirilmesi gerekiyor. Bu adımları RoNa'nın vekâletle uzaktan DOO kuruluşunu anlatan Türkçe sayfası sıralıyor. Şirketten sonra sıra bankada; 2024'ten beri hesap açılışı haftalar alıyor ve ret sık, o yüzden ilk sezona yetişmek istiyorsanız takvimi kıştan başlatın.

Bir ayrıntı daha. Marina Bar'ın 2026 tarifesinde "ticari faaliyet yürüten tekneler" için ayrı ve çok daha düşük bir sütun var: 15 metreye kadar yıllık 1.426 €, özel teknede aynı boy için 6.021 €. Hangi teknenin o sütuna girdiğine marina karar veriyor; charter şirketiniz kurulduysa bağlama sözleşmesinden önce sorun.

Ekim'den Mart'a: bağlama, vinç, beşik

Kış, tekneyi nerede tuttuğunuza göre iki ayrı bütçe. Denizde kalacaksa Marina Bar'ın 1 Ekim ile 31 Mart arasını kapsayan kış sezonu tarifesi 12 metrede 2.013 €, 15 metrede 2.867 € (KDV dahil; AD Marina Bar'ın Nisan 2026'da yayımladığı 2026 tarifesi). Karaya alacaksanız vinç tek manevra başına fiyatlanıyor: 12 ile 14 metre arası ve 10 tona kadar 270 €, 14 ile 16 metre arası ve 15 tona kadar 320 €; çıkış ve iniş iki manevra sayılıyor, katamaranda %30 ekleniyor. Beşik (kolijevka) kiralaması çift beşik için yıllık 250 €. Marinanın 660 bağlama yeri ve 100 tonluk vinci var, sahilin en büyük kuru park alanı burada. Porto Montenegro ise tarife yayımlamıyor; bağlama sayfası "Winter Packages" diye bir üründen söz ediyor, rakamı marinanın rezervasyon ekibinden teklifle alıyorsunuz. Dukley Marina'nın sitesi 9 Eylül 2026'da açılmıyordu; Budva'da kışlatacaksanız telefonla sorun.

Karadaki asıl iş su altında. Marina Bar'ın teknik servis tarifesi metrekare üzerinden: su altı yıkama 10 €, eski antifouling'i sıyırma 30 €, yüzey zımparası 15 €, astar 8 €, yeni antifouling 10 €, jelkot cilası 30 €; malzeme hariç, KDV dahil. Kendi ustanızı getirecekseniz marinanın dış servisler için günlük 100 € çalışma izni ve her hizmet bedelinden %20 marina payı kuralını hesaba katın; bu iki kalem "dışarıdan ucuz usta" hesabını çoğu zaman tersine çeviriyor. Sezon içi dış yıkama, iç temizlik ve devir teslim temizliği için metre başına ne beklemeniz gerektiğini Glatko'nun Boka Körfezi yat temizliği yazısı sıralıyor; oradaki rakamlar tarife değil, 2026 tahmini.

Kışın kapalı bir teknede nem, döşemeden elektrik panosuna kadar her şeyi bulur. Kasımda bir nem alıcı ve ayda bir havalandırma ziyareti, nisandaki küf temizliğinden ucuz. Ziyareti yapacak birini bulamıyorsanız Glatko'da ücretsiz iş talebi açabilirsiniz; talep, Bar, Tivat ve Budva'da tekne hizmeti veren kayıtlı ustalara gider. Marina içinde çalışacak ustanın o marinanın çalışma iznini alıp almadığını da baştan sorun.

Sicil dosyası, charter operatörü şirketi ve marina sözleşmesi üç ayrı hukuk alanına dokunuyor ve üçü de Karadağca belge ister. RoNa Legal, Kocaeli Barosu'na kayıtlı avukatların kurduğu, Budva ve İzmit'teki ofislerinden Karadağ ve Türkiye hukuku üzerine çalışan bir büro; yat konusundaki sayfaları şimdilik yalnızca İngilizce.

Bu yılın bütün rakamlarını değiştiren tek karar, teknenin özel mi ücretli mi kullanılacağı. Özel kalırsa listeniz vinyet, onaylı yolcu listesi, sigorta ve marina sözleşmesinden ibaret. İlk misafir para verdiği an operatör şirketi, faaliyet kodu, charter kayıt defteri ve 37. madde ücreti devreye giriyor; yükümlülük sahibinden operatöre kayıyor ama sahibin sorumluluğu bitmiyor. İlk ödeme yapan misafir iskeleye gelmeden önce iki telefon: tekneyi kayıtlı bir operatöre bağlayacak avukatınız ve listeyi onaylayacak Kapetanija.